Pomimo licznych sankcji i ograniczeń gospodarczych wielu obserwatorów zastanawia się skąd Rosja wciąż pozyskuje fundusze na prowadzenie wojny w Ukrainie. Oczywistym pozostaje, że podstawowym źródłem dochodów rosyjskiego budżetu jest sprzedaż węglowodorów, m.in. do Chin i Indii.

Jednak – jak wynika z najnowszych ustaleń – rosyjską gospodarkę wojenną mogły zasilać również środki pochodzące z Wielkiej Brytanii, czyli państwa, które politycznie i militarnie wspiera Ukrainę. Nie były to jednak legalne środki, lecz pieniądze pochodzące z działalności przestępczej, w tym z handlu narkotykami, nielegalnego obrotu bronią i zorganizowanej nielegalnej imigracji. 

Model działania sieci przestępczej

Brytyjska National Crime Agency (NCA) poinformowała o rozbiciu grupy zajmującej się praniem pieniędzy o wartości sięgającej miliardów dolarów. Jej zadaniem było odbieranie gotówki pochodzącej z różnych form przestępczości zorganizowanej, w tym narkotykowej.

W procederze uczestniczyli tzw. kurierzy gotówkowi działający w wielu miastach Wielkiej Brytanii. Zebrane środki były następnie zamieniane na kryptowaluty, co umożliwiało ich szybki transfer za granicę i jednocześnie utrudniało identyfikację rzeczywistego źródła oraz beneficjentów środków.

Wykorzystanie banku z Kirgistanu 

Istotnym elementem mechanizmu było przejęcie większościowego pakietu akcji w banku działającym w Kirgistanie. Dzięki temu sprawcy uzyskali kontrolę nad instytucją umożliwiającą przeprowadzanie międzynarodowych transakcji finansowych.

Z ustaleń służb wynika, że część transferów mogła być kierowana do podmiotów powiązanych z rosyjskim sektorem obronnym. Oznacza to, że środki z działalności przestępczej zasilały rosyjską gospodarkę wojenną prowadzącą agresję przeciwko Ukrainie.

Skala operacji i znaczenie współpracy międzynarodowej

Operacja prowadzona była na szeroką skalę i wymagała zaangażowania wielu państw. Oprócz brytyjskiej NCA w działaniach uczestniczyły również służby ze Stanów Zjednoczonych, Francji, Hiszpanii, Holandii i Irlandii. Przypadek ten pokazuje, że skuteczna walka z transgranicznym praniem pieniędzy wymaga ścisłej współpracy międzynarodowej oraz szybkiej wymiany informacji.