Rada Ministrów przyjęła uchwałą nr 75 z 10 lutego 2026 r. nową Strategię przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, zastępując dokument z 2021 r. Strategia stanowi drugi etap naprzemiennego, cyklicznego procesu wzmacniania krajowego systemu AML/CFT.

Pierwszy etap kończy się publikacją Krajowej Oceny Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu, która stanowi diagnozę sytuacji oraz prognozę trendów rozwojowych w odniesieniu do systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu. Produktem drugiego etapu jest Strategia Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy oraz Finansowaniu Terroryzmu. 

Średni poziom prania pieniędzy i finansowania terroryzmu 

Punktem wyjścia dla nowej strategii jest Krajowa Ocena Ryzyka z 2023 r., która wskazała, że ogólny poziom ryzyka prania pieniędzy w Polsce pozostaje na poziomie średnim (2,59), natomiast finansowania terroryzmu – nieco niższym (2,11). 

Jednocześnie w kilku obszarach zidentyfikowano ryzyko wysokie. Dotyczy ono m.in. fizycznego przewozu wartości majątkowych przez granicę, wykorzystania obszaru usług telekomunikacyjnych powiązanych z płatnościami mobilnymi, walut wirtualnych, finansowania społecznościowego czy działalności organizacji non-profit.

Wpływ wojny na Ukrainie na ryzyko finansowania terroryzmu 

Strategia podkreśla, że na ocenę ryzyka w obszarze finansowania terroryzmu istotny wpływ miały „czynniki ryzyka w związku z trwającym konfliktem wojennym w Ukrainie”, w tym potencjalne zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa wynikające z napiętej sytuacji w regionie – zbrojnej agresji na Ukrainę oraz działań hybrydowych ze strony Rosji i Białorusi.

Dokument wskazuje również, że na przewidywalne zagrożenia terrorystyczne wpływa masowy napływ na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uchodźców z Ukrainy oraz migrantów z Białorusi, Mołdawii i Gruzji.

Wzmacnianie Krajowego Systemu Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu

Strategia wskazuje na potrzebę dalszego wzmacniania Krajowego Systemu Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu. Proces ten ma, jak wskazuje Strategia, opierać się na „podnoszeniu skuteczności przepisów prawnych, procedur, szkoleniu pracowników instytucji obowiązanych i współpracujących oraz wykorzystywaniu nowych technologii.” 

Jednocześnie zaznaczono, że system wymaga skutecznego nadzoru, ścisłej współpracy jednostki analityki finansowej z organami ścigania i innymi instytucjami, a także konsekwentnego stosowania środków bezpieczeństwa finansowego.

Ryzyka na rynku finansowym

Strategia wskazuje także na szereg zagrożeń związanych z działalnością podmiotów na rynku finansowym. Obejmują one m.in: 

• lokowanie środków przez osoby fizyczne i podmioty gospodarcze w rzekomo wysoce opłacalne inwestycje walutowe na rynku Forex,

• nabywanie certyfikatów funduszy inwestycyjnych zamkniętych (FIZ), które mogą być również wykorzystywane w schematach służących do unikania podatków, 

• kryptowaluty, 

• internetowe kantory,

• instytucje płatnicze, gdzie mogą występować przypadki operacji na rachunkach założonych na podstawie fikcyjnych dokumentów lub przez tzw. „słupy”. 

Strategia podkreśla także, że poziom zagrożenia występujący w systemie podnosi ryzyko związane z działalnością crowdfundingowa oraz zwiększona w ostatnich latach aktywność nierezydentów na terenie Polski.

Ograniczenie ryzyka 

Dokument podkreśla, że podstawowym sposobem ograniczenia ryzyka jest „odpowiednie stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego, w tym konsekwentnej weryfikacji źródeł majątku, celów transakcji oraz aktualizacji danych klientów.” 

Instytucje obowiązane powinny przy tym zwracać szczególną uwagę na relacje z podmiotami z obszarów wysokiego ryzyka, zwłaszcza w sytuacjach, gdy dane klientów są niekompletne lub niezweryfikowane. Strategia akcentuje również konieczność ścisłego monitorowania transakcji powiązanych z dziedzinami gospodarki szczególnie podatnymi na nadużycia, takimi jak handel dziełami sztuki, obrót certyfikatami energii czy świadczenie usług informatycznych.

Źródło

Cały treść strategii przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu przyjęta uchwałą nr 75 Rady Ministrów z dnia 10 lutego 2026 roku dostępna jest na stronie internetowej Dziennika Urzędowego Monitor Polski. 

Radca prawny Błażej Wojnicz